Een geliefde plek
Verscholen aan de rand van Tilburg-Noord, ligt NoordbuiTen, een initiatief van Stichting NoordgroeiT. Een groene plek die moeilijk in één woord te vangen is. Het is een stadsboerderij, een bewonerscoöperatie, of zoals NoordbuiTen coördinator Pim Roijakkers het zelf zegt, een 'sociale hub'. Het is een plek waar bewoners elkaar ontmoeten en bouwen aan een groenere en gezondere buurt.
De plek wordt bijna volledig ontwikkeld met de hulp van een groep vaste vrijwilligers. Waaronder ook een vast groepje deelnemers van Refugee Team. Voor het team van NoordbuiTen zit hier een mooie filosofie achter: je bent als mens vooral van waarde als je iets kan betekenen voor een ander. "We willen dat je hier lekker zit en geniet van wat je aan het doen bent. Heb je vragen of loop je ergens tegenaan? Kom er gewoon mee, dan kijken we samen hoe we het oplossen", vertelt Pim.
De plannen zijn groots en ambitieus. Zo is er ook voor vrijwilligers van alles mogelijk, van tuinieren en koken tot het aanleggen van elektriciteit. Precies dat maakt deze plek zo geliefd bij onze deelnemers: er is altijd wel een taak die bij ze past, of waar ze nieuw talent in kunnen ontdekken.
"Je bent als mens vooral van waarde als je iets kan betekenen voor een ander"
Talent zoeken op de werkvloer, niet op papier
Hier tel je mee om wie je bent, niet om wat er op je cv staat of om wat er bij de IND is verteld. Regelmatig kloppen verhalen over eerder werk niet helemaal, of blijkt iemands niveau minder hoog te liggen. “Geen probleem”, vertelt Pim. “Op de werkvloer komt vanzelf naar boven waar iemand goed in is.”
Zo gaf één van de heren aan elektricien te zijn, maar bleek hij veel beter te kunnen schilderen en schuren. Weer een ander blinkt uit op sociaal vlak. Als hem gevraagd wordt om voor koffie en thee te zorgen, doet hij dat met zichtbaar plezier. "Het is veel zinvoller om naar iemands kwaliteiten te kijken dan naar de opgegeven werkervaring", benadrukt Pim. En heeft iemand talent voor iets wat er nog niet is? Dan kijkt het team of daar een plek voor te creëren is.
Nu klinkt het alsof dit allemaal vanzelf gaat, maar dat doet het niet altijd. De taal blijft voor de meesten een drempel en ook het contact met de buurt en elkaar komt niet vanzelf op gang. Maar voor elk van die uitdagingen zoeken ze bij NoordbuiTen, geval voor geval, naar wat wél werkt.
"Het is veel zinvoller om naar iemands kwaliteiten te kijken dan naar de opgegeven werkervaring"
Wijs iemand aan als tolk
Voor veel van deze mannen is meedoen in de Nederlandse samenleving niet vanzelfsprekend, maar iets waar ze zich dag in dag uit voor moeten inspannen. Bij veel deelnemers blijft het Nederlands maar moeizaam hangen. Juist die taalbarrière vormt voor werkgevers al snel een probleem. Het contact op de werkvloer verloopt dan stroef, hoe vakkundig iemand ook is in zijn of haar werk.
Zo kon Ali, die in Syrië lasser was, dat vak door zijn beperkte taalniveau een tijd lang niet uitoefenen. Tot hij zich aansloot bij het vrijwilligersteam van NoordbuiTen. Hier is zijn kwaliteit een welkome aanvulling, omdat het team zelf nog geen lasser had.
Voor deze taalbarrière vond het team van NoordbuiTen een slimme oplossing. Willen ze iets uitleggen, dan doet ze dat eerst aan de aangewezen tolk van de groep, die de boodschap vervolgens doorgeeft aan de rest. Hierna gebeurt iets moois: "De groep snapt beter wat ze moeten doen, maar de tolk zelf is ook tien punten in zelfvertrouwen gestegen, omdat hij een belangrijke rol kan vervullen."
Mensen met elkaar te laten communiceren, en soms juist in eigen taal, blijkt goed te werken. Bij NoordbuiTen zetten ze mensen in hun kracht en precies dát maakt het verschil. Voor henzelf, en voor de efficiëntie op de werkvloer.
Het contact komt vanzelf
Daarnaast komt ook het contact tussen Nederlandse en Syrische vrijwilligers niet altijd vanzelf op gang, en al zeker niet snel. Het team doet hier bewust iets aan: tijdens de koffiepauze zitten de Syrische en Nederlandse vrijwilligers gezellig bij elkaar en wordt er op een laagdrempelige manier contact gemaakt en gelachen.
Erg belangrijk, want het sociale netwerk van veel statushouders is vaak beperkt. Pim’s aanname was altijd dat Syriërs onder elkaar wél makkelijk contact maken, maar dat blijkt niet altijd zo te zijn. “Ik merk dat de mensen uit Aleppo echt anders zijn dan die uit bijvoorbeeld Damascus.”
Ook het contact met andere buurtbewoners gaat vaak moeizaam. "Ik hoor van Syriërs dat ze eigenlijk niet met de buren praten, hooguit 'hallo'. Terwijl ik het leven in Syrië ken, en daar is niet praten met je buren ondenkbaar." Volgens Pim is dat vooral een uitdaging in de Nederlandse cultuur, en juist daar willen ze bij NoordbuiTen verandering in brengen.
Dat het anders kan, ervoeren ze afgelopen zomer nog. Toen ze een grote buurtbijeenkomst hadden met zo'n 40 wijkbewoners. "Eén van de buurtbewoner ging uit zichzelf in gesprek met een Syrische man. Het gesprek begon doordat diegene zijn kind kende, maar al snel ging het ook over het werk hier en het dagelijkse leven in Tilburg."
Een voorbeeld voor andere plekken
Bij NoordbuiTen draaien ze de rollen om: niet de vrijwilliger die zich aanpast aan de organisatie, maar de organisatie die is er voor de vrijwilliger. Precies dat omdenken willen ze ook graag laten zien aan anderen. Gemeenten en andere organisaties zijn welkom om zelf te komen kijken bij NoordbuiTen, in de hoop hen te inspireren.
"Ons doel is een plek creëren waar mensen weer van betekenis zijn, waar ze gewaardeerd worden en gezien worden." Statushouders verdienen een plek om te wortelen. Niet alleen op de werkvloer, maar ook in de buurt waar ze wonen. "Als mensen zich fijn en gezien voelen, is dat goed voor iemands mentale gezondheid," legt Pim uit.
Blijven ontwikkelen
Hier hoeven onze deelnemers zich niet te bewijzen met papieren of een hoog werktempo. Er is ruimte om te laten zien wat je wil en kan doen.
Ondertussen blijft NoordbuiTen doorgroeien. Met straks een kas erbij, meer werkplaatsen, een keuken die ooit een wijkrestaurant wordt en een stuk grond met biologische groente, voor bewoners met een kleine portemonnee. Slechts een kleine greep uit de grote plannen voor deze inspirerende participatieplek, die door en voor zijn buurtbewoners wordt gedragen.
